Doğalgaz tesisatı yasal gereklilikleri ve izin süreçleri

Key Takeaways - Doğalgaz tesisatı için 5 yasal adım: bağlantı talebi → abonelik → gaz projesi → iç tesisat → devreye alma. Atlanan adım, gaz açılmaz. - Gaz projesi, yetkili proje firması tarafından çizilir ve dağıtım şirketi (İGDAŞ vb.) tarafından onaylanır. Onaysız tesisat, gaz açılmaz. - İç tesisat, sertifikalı tesisatçı tarafından yapılır. Periyodik kontrol (yılda 1) yasal zorunluluk. - İzinsiz tesisat: gaz kesme + para cezası + sigorta geçersiz + can güvenliği riski. Yasal süreç atlanmaz.

Doğalgaz tesisatı, yasal gerekliliklere uygun olarak yapılmalıdır. Proje onayı, yetkili tesisatçı ve güvenlik kontrolü adımları yasal zorunluluktur. Uygunsuz tesisat, gaz kesintisine ve yasal yaptırıma yol açar.

Doğalgaz, şebeke üzerinden geldiği için dağıtım şirketinin kurallarına tabidir. LPG'de tank/tüp sizin kontrolünüzde, doğalgazda şebeke kontrolü dağıtım şirketinde. Bu nedenle doğalgaz tesisatı, LPG'den daha fazla yasal adım gerektirir. Her adım, dağıtım şirketi veya yetkili firma tarafından kontrol edilir.

Doğalgaz tesisatının yasal çerçevesi, Doğalgaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği ve TS-EN 13321 standardı tarafından belirlenir. Dağıtım şirketleri (İGDAŞ, İZGAZ vb.) bu yönetmelik ve standartlara göre proje onayı, iç tesisat kabulü ve gaz açma süreçlerini yürütür. 6306 sayılı kanun kapsamındaki binalarda ise dönüşüm ve yenileme süreçlerinde ek yasal koşullar devreye girer. Tesisatçı, proje firması ve işletmeci arasındaki sorumluluk paylaşımı da bu çerçeveye dayanır.

Bir restoran müşterimiz, doğalgaz bağlatmak için başvuru yaptı. Gaz projesini yetkili olmayan bir firmaya çizdirdi. Dağıtım şirketi projeyi reddetti — "proje firması yetkili değil" dedi. 3 hafta kayıp. Yetkili proje firmasıyla projeyi yeniden çizdirdik, 1 haftada onay aldı. Müşteri, "3 hafta gecikme, 2.000 TL ek maliyet — baştan yetkili firmaya yapsaydım" dedi. Yasal süreç, kısa yol yok.

Yasal süreç: 5 adım

Doğalgaz tesisatı, 5 yasal adımdan oluşur. Her adım, bir sonrakinin ön koşulu.

Adım 1: Bağlantı talebi

Doğalgaz şebekesinin olduğu bölgede, dağıtım şirketine bağlantı talebi yapılır.

Bağlantı talebi için gerekenler:

• Tapu veya kira sözleşmesi
• İmar durumu belgesi
• Vergi numarası (şirket)
• İmza sirküleri
• Bağlantı talep formu

Belge: Tapu/kira sözleşmesi, Kaynak: Tapu müdürlüğü/ev sahibi, Süre: 1-3 gün

Belge: İmar durumu, Kaynak: Belediye, Süre: 3-7 gün

Belge: Vergi numarası, Kaynak: Vergi dairesi, Süre: 1 gün

Belge: Bağlantı talep formu, Kaynak: Dağıtım şirketi, Süre: 1 gün

Bağlantı talebi sonucu: Dağıtım şirketi, bağlantı uygunluğunu değerlendirir. Uygunsa, bağlantı sözleşmesi sunulur. Bağlantı bedeli, bölge ve mesafeye göre değişir.

Adım 2: Abonelik sözleşmesi

Bağlantı onayından sonra, abonelik sözleşmesi imzalanır.

Abonelik için gerekenler:

• Bağlantı sözleşmesi
• Kimlik fotokopisi (yetkili)
• İmza sirküleri
• Güvence bedeli (depozito)

Abonelik kalemi: Güvence bedeli, Maliyet (2026 ort.): 5-15.000 TL, Not: İade edilebilir

Abonelik kalemi: Bağlantı bedeli, Maliyet (2026 ort.): 10-30.000 TL, Not: Bölgeye göre

Abonelik kalemi: İç tesisat ruhsatı, Maliyet (2026 ort.): 1-3.000 TL, Not: Belediye

Abonelik kalemi: Toplam, Maliyet (2026 ort.): 16-48.000 TL, Not: İlk yatırım

Adım 3: Gaz projesi

Gaz projesi, yetkili proje firması tarafından çizilir ve dağıtım şirketi tarafından onaylanır. Proje, Doğalgaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği ve TS-EN 13321 standardına uygun olmalıdır. Bu standart, boru çapı hesabı, havalandırma, emniyet vanası konumu ve gaz algılayıcı yerleşimi gibi teknik kuralları tanımlar.

Gaz projesi içeriği:

1. Cihaz kapasite listesi (kW/kg/saat)
1. Boru çapı hesabı (ana + kol)
1. Regülatör seçimi (basınç + kapasite)
1. Havalandırma planı (davlumbaz + baca)
1. Emniyet vanası konumu
1. Gaz algılayıcı yerleşimi
1. Yangın söndürme sistemi

Proje kalemi: Keşif, Maliyet: 500-1.000 TL, Süre: 1 gün

Proje kalemi: Proje çizim, Maliyet: 3-8.000 TL, Süre: 5-10 gün

Proje kalemi: Dağıtım şirketi onayı, Maliyet: 500-1.000 TL, Süre: 5-15 gün

Proje kalemi: Revizyon (gerekirse), Maliyet: 1-3.000 TL, Süre: 3-5 gün

Proje kalemi: Toplam, Maliyet: 5-13.000 TL, Süre: 10-30 gün

Proje onayı sırasında dağıtım şirketi, boru güzergahını, cihaz kapasitelerini ve emniyet sistemlerini kontrol eder. Uygunsuzluk bulunursa, proje revizyon istenir. Revizyon, süre ve maliyeti uzatır. Bu nedenle proje, ilk çizimde standartlara uygun hazırlanmalıdır.

Endüstriyel mutfak LPG tesisatı ve doğalgaz dönüşümü yazımızda gaz projesi içeriğini detaylı inceledik.

Adım 4: İç tesisat kurulumu

Gaz projesi onaylandıktan sonra, iç tesisat kurulumu yapılır. Kurulum, sertifikalı tesisatçı tarafından yapılmalıdır. İç tesisat, onaylı gaz projesine birebir uygun yapılır; projeden sapma yoksa revizyon gerekir.

İç tesisat kurulum adımları:

1. Ana vana montajı (giriş)
1. Boru hattı döşeme (proje güzergahı)
1. Kol vanaları (her hat başında)
1. Cihaz vanaları (her cihaz girişinde)
1. Esnek bağlantılar (cihaz ile sabit hat arası)
1. Regülatör montajı
1. Gaz algılayıcı montajı
1. Emniyet vanası montajı

Sertifikalı tesisatçı gereksinimi:

• Gaz tesisat sertifikası (MEB onaylı)
• İSG katılım belgesi
• İş güvenliği uzmanı (10+ çalışan)

Kurulum kalemi: 5 cihazlık restoran, Maliyet: 8-15.000 TL, Süre: 1-2 gün

Kurulum kalemi: 10 cihazlık yemekhane, Maliyet: 15-25.000 TL, Süre: 2-3 gün

Kurulum kalemi: 15+ cihazlık fabrika, Maliyet: 25-50.000 TL, Süre: 3-5 gün

İç tesisatta kullanılan ekipmanlar (regülatör, vana, esnek bağlantı, gaz algılayıcı) TS-EN standartlarına uygun olmalıdır. Gaz tesisatı ekipmanları sayfamızdan regülatör, vana ve emniyet ekipmanlarını inceleyebilirsiniz.

Endüstriyel gaz tesisatında güvenlik kontrolü yazımızda güvenlik kurallarını detaylı inceledik.

Adım 5: Devreye alma ve gaz açma

İç tesisat tamamlandıktan sonra, güvenlik kontrolü ve gaz açma yapılır. Bu adım, dağıtım şirketinin iç tesisatı kabul ettiği ve gazı açtığı son yasal kapıdır.

Devreye alma adımları:

1. Kaçak testi: Basınç testi (50 mbar, 15 dk, düşüm <1 mbar)
1. Brülör ayarı: Her cihaz için alev ayarı (mavi, stabil)
1. Gaz analizi: CO <100 ppm, CO2 9-11%
1. Etiketleme: Gaz türü, basınç, nozul, tarih
1. Devreye alma raporu: Yetkili firma düzenler
1. Gaz açma: Dağıtım şirketi vanayı açar

Devreye alma kalemi: Kaçak testi, Maliyet: 500-1.000 TL, Süre: 1-2 saat

Devreye alma kalemi: Brülör ayarı (cihaz başı), Maliyet: 200-500 TL, Süre: 30-45 dk

Devreye alma kalemi: Gaz analizi, Maliyet: 500-1.000 TL, Süre: 1 saat

Devreye alma kalemi: Devreye alma raporu, Maliyet: 500-1.000 TL, Süre: 1 saat

Devreye alma kalemi: Gaz açma (dağıtım şirketi), Maliyet: 500-1.000 TL, Süre: 1-2 saat

Devreye alma kalemi: Toplam (5 cihaz), Maliyet: 2.500-5.000 TL, Süre: 4-6 saat

Devreye alma sonrası dağıtım şirketi, "gaz açma tutanağı" düzenler. Bu tutanak, tesisatın yasal olarak faaliyete geçtiğini gösterir. Tutanak ve devreye alma raporu, ileriki denetimlerde istenir — dosyada saklanmalıdır.

Güvenlik ve emniyet

Doğalgaz tesisatında güvenlik, yasal gerekliliklerin tamamlayıcısıdır. TS-EN 13321 standardı ve Doğalgaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği, güvenlik ekipmanlarını ve yerleşim kurallarını tanımlar.

Zorunlu güvenlik ekipmanları:

• Gaz algılayıcı (metan/CO): Cihazın bulunduğu mahalde, sızıntıyı algılar ve gazı otomatik keser.
• Emniyet vanası: Gaz kesme sistemi, algılayıcı ile entegre çalışır.
• Çift cidarlı esnek bağlantı: Cihaz ile sabit hat arası, aşınmaya dayanıklı.
• Yangın söndürme sistemi: Endüstriyel mutfaklarda davlumbaz üstü otomatik söndürme.
• Baca ve havalandırma: Yanma havası ve atık gaz tahliyesi, standartlara uygun olmalı.

Güvenlik kuralları:

• Gaz algılayıcı kalibrasyonu yılda 1 yapılmalı.
• Emniyet vanası testi yılda 1 yapılmalı.
• Baca temizliği yılda 1 yapılmalı.
• Esnek bağlantılar hasarlıysa değiştirilmeli — tamir edilmez.
• Cihaz vanaları, kullanılmayan hatlarda kapalı tutulmalı.

Gaz kaçağı tespiti hizmetimizde sızıntı kontrolü ve algılayıcı kalibrasyonu süreçlerini inceleyebilirsiniz. Brülör ayarı ve meme değişimi hizmetlerimizde cihaz bazlı emniyet ayarlarını görebilirsiniz.

Bakım ve periyodik kontrol

Endüstriyel gaz tesisatında yılda en az bir kez periyodik güvenlik kontrolü yapılması yasal zorunluluktur. Periyodik kontrol, Doğalgaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği kapsamında yetkili servis tarafından yapılır ve raporlanır.

Periyodik kontrol içeriği

Kontrol: Kaçak testi, Sıklık: Yılda 1, Kim yapar: Yetkili servis, Maliyet: 500-1.000 TL

Kontrol: Brülör ayarı, Sıklık: 6 ayda 1, Kim yapar: Yetkili servis, Maliyet: 200-500 TL/cihaz

Kontrol: Gaz analizi, Sıklık: Yılda 1, Kim yapar: Yetkili servis, Maliyet: 500-1.000 TL

Kontrol: Baca temizliği, Sıklık: Yılda 1, Kim yapar: Baca firması, Maliyet: 300-800 TL

Kontrol: Gaz algılayıcı kalibrasyon, Sıklık: Yılda 1, Kim yapar: Yetkili servis, Maliyet: 200-400 TL/sensör

Kontrol: Emniyet vanası test, Sıklık: Yılda 1, Kim yapar: Yetkili servis, Maliyet: 200-400 TL

Periyodik kontrol atlanırsa:

• Yasal ceza (5-25.000 TL)
• Sigorta geçersiz
• Gaz kesme riski
• Can güvenliği riski

Periyodik kontrol raporu, denetim sırasında dağıtım şirketi veya denetim kurulu tarafından istenir. Rapor yoksa, tesisat "kontrolsüz" sayılır ve gaz kesme işlemi başlatılır. Rapor, tesisat dosyasında saklanmalı ve her kontrolde güncellenmelidir.

Endüstriyel mutfakta yangın güvenliği önlemleri yazımızda yangın güvenliğini detaylı inceledik.

Sorumluluk ve cezai müeyyideler

Doğalgaz tesisatında sorumluluk, tesisatçı, proje firması ve işletmeci arasında paylaşılır. Doğalgaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği bu paylaşımı tanımlar.

Sorumluluk paylaşımı:

• Proje firması: Gaz projesinin standartlara uygun çizilmesinden sorumludur. Hatalı proje, onay alamaz; onaylı projede hata bulunursa firma sorumludur.
• Tesisatçı: İç tesisatın onaylı projeye uygun yapılmasından sorumludur. Uygunsuz tesisat, kabulde reddedilir.
• İşletmeci: Periyodik kontrol, güvenlik ekipmanlarının çalışır halde tutulması ve denetimlere hazırlık sorumluluğu işletmecidedir.

Yasal cezalar ve yaptırımlar

İhlal: İzinsiz tesisat, Ceza: 5-25.000 TL, Ek yaptırım: Gaz kesme

İhlal: Yetkisiz tesisatçı, Ceza: 5-15.000 TL, Ek yaptırım: Tesisat söküm

İhlal: Periyodik kontrol yok, Ceza: 2-10.000 TL, Ek yaptırım: Gaz kesme

İhlal: Kaçak testi yok, Ceza: 2-5.000 TL, Ek yaptırım: Uyarı

İhlal: Gaz projesi yok, Ceza: 5-15.000 TL, Ek yaptırım: Tesisat söküm

İhlal: CO algılayıcı yok, Ceza: 1-5.000 TL, Ek yaptırım: Uyarı

Ek yaptırımlar:

• Sigorta geçersiz: İzinsiz veya kontrolsüz tesisatta gaz kaçağı veya yangın oluşursa, sigorta poliçesi tazminat ödemez.
• Gaz kesme: Dağıtım şirketi, uygunsuz tesisatı anında keser. Yeniden açma, uygunsuzluk giderildikten sonra yapılır.
• Tesisat söküm: Projesiz veya yetkisiz tesisatçıyla yapılan tesisat, dağıtım şirketi tarafından söktürülür. Söküm maliyeti işletmeciyedir.
• Ceza süreci: Ceza, dağıtım şirketi veya denetim kurulu tarafından yazılı bildirimle uygulanır. İtiraz süresi bildirim tarihinden itibaren işler.

Doğalgaz tesisatında en sık atlanan yasal adım: devreye alma raporu. İç tesisatı yaptılar, gaz açıldı, ama devreye alma raporu düzenlenmedi. Bu rapor, "tesisat güvenli ve gaz açılabilir" belgesidir. Rapor yoksa, periyodik kontrol sırasında dağıtım şirketi "devreye alma raporu yok" diyerek gazı kesebilir. 500 TL'lik rapor, 25.000 TL cezadan ve gaz kesmeden korur.

LPG'den doğalgaza dönüşüm yazımızda dönüşüm sürecini detaylı inceledik. Doğalgaz kurulumu ve gaz tesisatı güvenliği konulu blog yazılarımızda sürecin teknik yönlerini bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Doğalgaz bağlantısı ne kadar sürer?

Başvurudan gaz açmaya: 30-90 gün. Bağlantı talebi: 7-15 gün. Abonelik: 3-7 gün. Gaz projesi: 10-30 gün. İç tesisat: 5-15 gün. Devreye alma: 1-3 gün. Toplam: 30-90 gün. Süre, bölge ve dağıtım şirketine göre değişir. Mevsim (kış), süreleri uzatır.

Gaz projesi olmadan tesisat yapılabilir mi?

Hayır. Gaz projesi, dağıtım şirketi onayı olmadan iç tesisat başlayamaz. Projesiz tesisat, "izinsiz tesisat" sayılır — gaz kesme + 5-15.000 TL ceza + tesisat söküm. Proje, yetkili firma tarafından çizilmeli. Yetkisiz firma projesi, dağıtım şirketi tarafından reddedilir.

Periyodik kontrol zorunlu mu?

Evet, yasal zorunluluk. Endüstriyel gaz tesisatında yılda en az 1 kez. Periyodik kontrol raporu, denetim sırasında istenir. Rapor yoksa, 2-10.000 TL ceza + gaz kesme. Kontrol, yetkili servis tarafından yapılır ve rapor düzenlenir.

Doğalgaz tesisatı toplam maliyet ne kadar?

5 cihazlık restoran: 30-60.000 TL (bağlantı + abonelik + proje + tesisat + devreye alma). 10 cihazlık: 50-90.000 TL. 15+ cihazlık: 70-150.000 TL. Maliyet; bölge, cihaz sayısı ve mevcut altyapıya göre değişir. Doğalgaz şebekesi olan bölgede, LPG'den dönüşüm 6-12 ayda amorti olur.

6306 sayılı kanun kapsamındaki binalarda doğalgaz tesisatı farklı mı?

6306 sayılı kanun (Riskli Yapıların Dönüştürülmesi) kapsamında yıkılıp yeniden yapılan binalarda, doğalgaz tesisatı yeni yapı projesiyle birlikte ele alınır. Mevcut tesisatın taşınması veya yeniden yapılması durumunda, bağlantı ve abonelik süreçleri yeni yapı için yeniden işletilir. Eski abonelik otomatik taşınmaz; dağıtım şirketiyle yeni sözleşme gerekir.

Devreye alma raporu nedir ve neden zorunlu?

Devreye alma raporu, iç tesisatın güvenlik kontrolünden geçtiğini ve gaz açılmaya uygun olduğunu gösteren yetkili firma belgesidir. Rapor; kaçak testi, brülör ayarı, gaz analizi ve etiketleme sonuçlarını içerir. Dağıtım şirketi, gaz açmadan önce bu raporu ister. Rapor yoksa gaz açılmaz; sonraki denetimlerde eksiklik tespit edilirse gaz kesilir.

Gaz tesisatçısının sertifikası nasıl doğrulanır?

Tesisatçının gaz tesisat sertifikası, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) onaylı kurslardan alınır. Sertifika, dağıtım şirketi ve yetkili firma kayıtlarında doğrulanabilir. Yetkisiz tesisatçıyla yapılan iş, "yetkisiz tesisatçı" ihali sayılır — 5-15.000 TL ceza + tesisat söküm. İşe başlamadan önce sertifika fotokopisi ve firma yetki belgesi istenmeli.

Doğalgaz tesisatı, yasal süreç tamamlanmadan başlayamaz. 5 adım + periyodik kontrol ile güvenli ve yasal uyumlu gaz sistemi kurarsınız. Teklif al sayfamızdan doğalgaz tesisatı keşfi için talep oluşturabilirsiniz. Bakım için servis talebi oluşturabilirsiniz.