Endüstriyel mutfak doğalgaz tesisatı: Kurulum aşamaları

Key Takeaways - Gaz projesi: cihaz kapasiteleri + boru çapları + regülatör seçimi + havalandırma planı. Yetkili proje firması tarafından çizilir, onay alınmadan tesisat başlayamaz. - İç tesisat: ana vana → boru hattı → kol vanaları → esnek bağlantı → cihaz. Birleşim noktaları sızdırmaz, boru çapları kapasiteye uygun. - Güvenlik kontrolü: basınç testi (kaçak), brülör ayarı (mavi alev), etiketleme (gaz türü). Üçü de olmadan devreye alma yapılmaz. - LPG basıncı 30-50 mbar, doğalgaz 20-30 mbar. Dönüşümde regülatör + brülör nozulu değişimi şart.

Endüstriyel mutfak LPG tesisatı ve doğalgaz dönüşümü; proje hazırlığı, iç tesisat, regülatör montajı ve güvenlik kontrolü adımlarından oluşur. Doğru kurulum; güvenliği, performansı ve yasal uyumu birlikte sağlar. Yetkili tesisatçı tarafından yapılmalıdır.

Gaz tesisatı, "boru döşemek" değil, "gaz mühendisliği"dir. Yanlış çap, yetersiz basınç demek. Yanlış regülatör, cihaz arızası demek. Yanlış brülör ayarı, CO üretimi demek. Endüstriyel mutfakta gaz, 7/24 kullanılır ve bir hata can güvenliği riski taşır. Bu nedenle gaz tesisatı, yetkili proje firması + sertifikalı tesisatçı + gaz analizi ile yapılır.

Bir restoran müşterimiz, LPG'den doğalgaza dönüşüm yapmak istedi. Mevcut LPG regülatörü 30 mbar, doğalgaz 20 mbar. Regülatör değişimi yapılmadan cihazları devreye aldık — alevler çok yüksek yandı, brülörlerden ses geldi. Sebep: 30 mbar basınç, doğalgaz brülörleri için çok yüksek. Doğalgaz regülatörü (20 mbar) taktık, brülör nozullarını doğalgaza uygun değiştirdik. Alevler mavi ve stabil oldu. Dönüşüm, sadece "gaz hattını değiştir" değil, regülatör + nozul + ayar üçlüsü.

LPG tesisatı ve doğalgaz dönüşümü nedir?

LPG tesisatı, işletmenin gazlı cihazlarına kadar olan LPG gaz geçiş altyapısının kurulmasıdır. Doğalgaz dönüşümü ise LPG ve doğalgaz arasında yakıt türü değişimidir. Endüstriyel mutfaklarda yoğun gaz tüketimi nedeniyle proje ve uygulama profesyonel yapılmalıdır.

LPG vs doğalgaz teknik farkları

Özellik: Bileşim, LPG: Propan/bütan, Doğalgaz: Metan

Özellik: Basınç, LPG: 30-50 mbar, Doğalgaz: 20-30 mbar

Özellik: Yoğunluk, LPG: Havadan ağır, Doğalgaz: Havadan hafif

Özellik: Isıl değer, LPG: 25.000 kcal/kg, Doğalgaz: 8.500 kcal/m³

Özellik: Depolama, LPG: Tank/tüp, Doğalgaz: Boru hattı

Özellik: Brülör nozulu, LPG: Küçük delik, Doğalgaz: Büyük delik

Özellik: CO riski, LPG: Daha yüksek, Doğalgaz: Düşük

Özellik: Maliyet (birim), LPG: Daha yüksek, Doğalgaz: Daha düşük

Kurulum öncesi proje hazırlığı

Kurulum öncesi gaz projesi hazırlanmalıdır.

Gaz projesi

Gaz projesi, cihazların kapasitelerine göre gaz tüketim hesabını, boru çaplarını, regülatör seçimini ve havalandırma planını içerir. Yetkili proje firması tarafından çizilir.

Gaz projesi içeriği:

1. Cihaz kapasite listesi: Tüm gazlı cihazların kW/kg/saat tüketimleri
1. Boru çapı hesabı: Toplam tüketim → ana boru çapı, kol boru çapları
1. Regülatör seçimi: Giriş basıncı → çıkış basıncı, kapasite (kg/saat)
1. Havalandırma planı: Davlumbaz + baca + taze hava
1. Gaz algılayıcı yerleşimi: Algılayıcı konumları + alarm paneli
1. Emniyet vanası: Otomatik gaz kesme vanası konumu
1. Yangın söndürme: Tip K + ansül sistemi

Cihaz gaz tüketim hesabı

Cihaz: 4 gözlü ocak, Tipik güç: 12 kW, Gaz tüketim (LPG): 0.9 kg/saat, Gaz tüketim (Doğalgaz): 1.3 m³/saat

Cihaz: Wok ocak, Tipik güç: 25 kW, Gaz tüketim (LPG): 1.9 kg/saat, Gaz tüketim (Doğalgaz): 2.7 m³/saat

Cihaz: Katlı fırın, Tipik güç: 20 kW, Gaz tüketim (LPG): 1.5 kg/saat, Gaz tüketim (Doğalgaz): 2.2 m³/saat

Cihaz: Konveksiyonel, Tipik güç: 15 kW, Gaz tüketim (LPG): 1.1 kg/saat, Gaz tüketim (Doğalgaz): 1.6 m³/saat

Cihaz: Kuzine, Tipik güç: 30 kW, Gaz tüketim (LPG): 2.3 kg/saat, Gaz tüketim (Doğalgaz): 3.3 m³/saat

Cihaz: Benmari (gazlı), Tipik güç: 8 kW, Gaz tüketim (LPG): 0.6 kg/saat, Gaz tüketim (Doğalgaz): 0.9 m³/saat

Cihaz: Sıcak su, Tipik güç: 25 kW, Gaz tüketim (LPG): 1.9 kg/saat, Gaz tüketim (Doğalgaz): 2.7 m³/saat

Endüstriyel gaz tesisatında güvenlik kontrolü yazımızda gaz güvenliğini detaylı inceledik.

LPG altyapısı

LPG tankı veya tüp, regülatör ve gaz hattı hazır olmalıdır. LPG basıncı, cihaz üreticisinin önerdiği değerde olmalıdır (genellikle 30-50 mbar).

LPG altyapısı bileşenleri:

• Tank: 500-5000 kg kapasite, dış mekan, beton zemin
• Tüp: 12-50 kg, iç mekan, dikey duruş
• Regülatör: Tank/tüp → 30-50 mbar çıkış
• Gaz hattı: Bakır çelik boru, projektör güzergahı
• Emniyet vanası: Otomatik gaz kesme, algılayıcı ile entegre

Kurulum aşamaları

Endüstriyel mutfak doğalgaz tesisatı, dört ana aşamada tamamlanır: proje hazırlığı, iç tesisat kurulumu, gaz açılışı (kabul) ve devreye alma. Her aşama, bir önceki aşamanın onayı olmadan başlayamaz. Bu sıralama, Doğalgaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği kapsamında zorunludur.

1. Proje hazırlığı: Cihaz kapasite listesi, boru çapı hesabı, regülatör seçimi, havalandırma planı ve gaz algılayıcı yerleşimi yetkili proje firması tarafından çizilir. Proje, dağıtım şirketi (ör. İZGAZ) onayından sonra uygulanabilir.
1. İç tesisat kurulumu: Ana vanadan cihaz girişlerine kadar olan boru hattı döşenir. Birleşim noktaları sızdırmaz, boru çapları kapasiteye uygun, vana hiyerarşisi eksiksiz olmalıdır.
1. Gaz açılışı (kabul): Tesisat tamamlandıktan sonra basınç testi yapılır. Kaçak yoksa, dağıtım şirketi gaz açılışı için saha kontrolü yapar ve kabul tutanağı düzenler.
1. Devreye alma: Cihazlar tek tek açılır, brülör ayarı yapılır, alev renkleri kontrol edilir ve etiketleme yapılır. Üç adımın da tamamlanması şarttır.

İç tesisat kurulumu nasıl yapılır?

İç tesisat, gaz ana vanasından cihazlara kadar olan boru hattının döşenmesidir.

Boru hattı döşeme

Gaz boruları, proje onaylı güzergahta döşenir. Boru çapları, cihaz kapasitelerine göre seçilir. Birleşim noktaları sıkı ve sızdırmaz olmalıdır.

Boru çapı seçimi:

Toplam tüketim (kg/saat LPG): 0-2, Ana boru çapı (inch): 1/2", Kol boru çapı (inch): 3/8"

Toplam tüketim (kg/saat LPG): 2-4, Ana boru çapı (inch): 3/4", Kol boru çapı (inch): 1/2"

Toplam tüketim (kg/saat LPG): 4-6, Ana boru çapı (inch): 1", Kol boru çapı (inch): 3/4"

Toplam tüketim (kg/saat LPG): 6-10, Ana boru çapı (inch): 1 1/4", Kol boru çapı (inch): 1"

Toplam tüketim (kg/saat LPG): 10+, Ana boru çapı (inch): 1 1/2", Kol boru çapı (inch): 1 1/4"

Boru malzemesi:

• Çelik (siyah): Endüstriyel standart, kaynaklı birleşim
• Bakır: Küçük çap, lehimli birleşim
• PE: Dış mekan, toprak altı (LPG tankı)

Regülatör montajı

Regülatör, gaz basıncını cihazların ihtiyaç duyduğu seviyeye düşürür. Doğru konumda ve erişilebilir yerde monte edilir.

Regülatör tipi: Tek kademeli, Giriş basıncı: 2-16 bar, Çıkış basıncı: 30-50 mbar, Kullanım: LPG tank

Regülatör tipi: İki kademeli, Giriş basıncı: 2-16 bar → 0.5-2 bar → 30-50 mbar, Çıkış basıncı: 30-50 mbar, Kullanım: LPG tüp

Regülatör tipi: Doğalgaz, Giriş basıncı: 4-6 bar → 20-30 mbar, Çıkış basıncı: 20-30 mbar, Kullanım: Şebeke

Vanalar ve aksesuarlar

Ana vana, kol vanaları ve esnek bağlantılar cihaz girişlerine takılır. Yangın söndürme ekipmanları erişilebilir konumda yerleştirilir.

Vana hiyerarşisi:

1. Ana vana: Tank/tüp çıkışı, tüm sistemi keser
1. Hat vanası: Her kol hattı başında, o hattı keser
1. Cihaz vanası: Her cihaz girişinde, o cihazı keser
1. Esnek bağlantı: Cihaz ile sabit hat arası, hareket esnekliği

Endüstriyel mutfakta yangın güvenliği önlemleri yazımızda yangın söndürme sistemlerini detaylı inceledik.

Regülatör ve brülör seçimi

Regülatör ve brülör, gaz tesisatının performansını ve güvenliğini belirleyen iki kritik bileşendir. Yanlış seçim, düşük verim ve CO riski anlamına gelir. Gaz tesisatı ekipmanları kataloğumuzda regülatör ve brülör seçeneklerini inceleyebilirsiniz.

Regülatör seçim kriterleri:

• Kapasite: Toplam gaz tüketimini karşılayacak kg/saat veya m³/saat değerinde
• Giriş/çıkış basıncı: LPG 30-50 mbar, doğalgaz 20-30 mbar çıkış
• Kademeli yapı: Tank için tek kademeli, tüp için iki kademeli
• Emniyet ventili: Arıta durumunda gazı otomatik kesen tip

Brülör seçim kriterleri:

• Gaz türü uyumu: LPG ve doğalgaz için farklı nozul setleri
• Kapasite: Cihaz gücüne uygun kW değeri
• Ayar aralığı: Hava vanası ile alev kontrolü yapılabilir tip
• TS-EN 30 standardı: Endüstriyel ocak brülörleri için uyum

Brülör ayarları, brülör ayarı hizmetimiz kapsamında profesyonel olarak yapılır. Mavi ve stabil alev, hem verim hem güvenlik için şarttır.

Emniyet ve güvenlik

Endüstriyel mutfakta gaz güvenliği, tesisatın tamamını kapsayan bir sistemdir. Sadece boru sızdırmazlığı değil; algılayıcı, otomatik kesme, yangın söndürme ve personel eğitimi birlikte çalışır.

Emniyet ekipmanları:

• Gaz algılayıcı: Mutfakta gaz birikimini algılar, alarm paneline sinyal gönderir. LPG için yerden 30 cm, doğalgaz için tavandan 30 cm yüksekliğe monte edilir.
• Otomatik gaz kesme vanası: Algılayıcı sinyali ile gazı keser. Ana hatta, erişilebilir konumda olmalıdır.
• Yangın söndürme: Tip K yangın söndürme + ansül sistemi, davlumbaz içine entegre.
• Acil stop: Personelin panik durumunda tüm gazı kesebileceği buton.

Gaz kaçağı tespiti hizmetimiz ile mevcut tesisatınızın kaçak kontrolünü yaptırabilirsiniz. Periyodik kontrol, gaz güvenliği açısından yılda en az bir kez yapılmalıdır.

Baca ve havalandırma

Endüstriyel mutfakta baca ve havalandırma, gaz tesisatından ayrı düşünülemez. Yanma için taze hava, gaz birikimini önlemek için egzoz ve baca birlikte planlanır. TS-EN 13321 standardı, endüstriyel mutfak baca sistemleri için temel referanstır.

Baca ve havalandırma gereklilikleri:

• Taze hava girişi: Yanma için gerekli hava, mutfak hacmine göre hesaplanır. Yetersiz hava, tam yanmayı engeller → CO üretimi.
• Davlumbaz: Her gazlı cihaz üzerinde, buhar ve yağı tutacak kapasitede.
• Baca: Egzoz havasının dışarı atılması, geri tepme önleyici kapak ile.
• Hava değişimi: Saatte 20-30 hava değişimi, endüstriyel mutfak standartı.

Endüstriyel mutfak davlumbaz ve havalandırma tasarımı yazımızda havalandırma sistemlerini detaylı inceledik.

Bakım ve periyodik kontrol

Gaz tesisatı, kurulumla bitmez. Periyodik kontrol, hem yasal zorunluluk hem güvenlik gereğidir. Doğalgaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği kapsamında, iç tesisat yılda en az bir kez yetkili firma tarafından kontrol edilmelidir.

Periyodik kontrol içeriği:

1. Kaçak testi: Basınç testi ile boru hattı sızdırmazlık kontrolü
1. Regülatör kontrolü: Çıkış basıncı, nominal değerde mi?
1. Brülör ayarı: Alev rengi ve stabilitesi, nozul aşınması
1. Vana kontrolü: Ana vana, kol vanaları, esnek bağlantı
1. Algılayıcı testi: Gaz algılayıcı kalibrasyonu ve alarm paneli
1. Etiket güncelleme: Gaz türü, basınç, nozul çapı etiketi

Meme değişimi ve brülör bakımı, periyodik kontrolün önemli parçasıdır. Aşınmış nozul, alev kalitesini düşürür ve gaz tüketimini artırır.

Güvenlik kontrolü

İç tesisat tamamlandıktan sonra güvenlik kontrolü yapılır.

Kaçak testi

Gaz hattı, basınç testi ile kaçak kontrolünden geçer. Kaçak yoksa, cihazlar tek tek devreye alınır.

Basınç testi prosedürü:

1. Sisteme azot bas (50 mbar, LPG için)
1. 15 dakika bekle, basınç düşümü kontrol et
1. Düşüm <1 mbar → geç
1. Düşüm >1 mbar → kaçak var, sabun köpüğü ile bul
1. Kaçak onar, test tekrar
1. Tüm cihaz vanaları kapalı, tek tek aç ve kontrol

Brülör ayarı

Cihazlar devreye alındıktan sonra, brülör ayarları yapılır. İdeal alev, mavi ve stabil olmalıdır.

Alev durumu: Mavi, stabil, Renk: Mavi, CO riski: Düşük, Yapılacak: Kaydet

Alev durumu: Mavi, sesli, Renk: Mavi, CO riski: Düşük, Yapılacak: Hava vanası kıs

Alev durumu: Sarı uçlu, Renk: Sarı-mavi, CO riski: Orta, Yapılacak: Hava vanası aç

Alev durumu: Tam sarı, Renk: Sarı, CO riski: Yüksek, Yapılacak: Acil ayar

Alev durumu: Titreşimli, Renk: -, CO riski: Çok yüksek, Yapılacak: Kapat, nozul kontrol

Etiketleme

Dönüşüm yapılan cihaza, kullanılan gaz türünü belirten etiket yapıştırılır. Bu, ileride yapılacak bakım ve servis için referans sağlar.

Etiket içeriği:

• Gaz türü (LPG / Doğalgaz)
• Basınç (mbar)
• Brülör nozulu çapı (mm)

| Dönüşüm tarihi

| Yapan firma + imza

LPG'den doğalgaza dönüşümde en sık atlanan adım: brülör nozulu değişimi. LPG, daha yüksek basınç ve daha yüksek ısıl değer. Doğalgaz, daha düşük basınç ve daha düşük ısıl değer. LPG nozulu ile doğalgaz çalıştırırsanız, alev yetersiz — çünkü nozul deliği LPG için küçük, doğalgaz için yetersiz gaz geçişi. Doğalgaz nozulu, daha büyük delik. Nozul değişimi + regülatör ayarı + brülör ayarı üçlüsü, dönüşümün temeli. LPG tesisatı ve doğalgaz dönüşümü yasal gereklilikleri yazımızda yasal süreçleri detaylı inceledik.

Endüstriyel mutfak davlumbaz ve havalandırma tasarımı yazımızda havalandırma sistemlerini detaylı inceledik.

Sık sorulan sorular

LPG'den doğalgaza dönüşüm ne kadar sürer?

Gaz hattı zaten varsa: 1-2 gün (regülatör + nozul + ayar). Gaz hattı yoksa: 2-4 hafta (proje + tesisat + havalandırma + devreye alma). Süre, cihaz sayısına ve mevcut altyapıya göre değişir. 5 cihazlık restoran: 1-2 gün. 15 cihazlık yemek fabrikası: 1 hafta.

LPG mi doğalgaz mı daha ekonomik?

Doğalgaz, birim başına %30-50 daha ucuz. Ama doğalgaz altyapısı (şebeke) yoksa, LPG tank kurulumu gerekir. Yoğun kullanımda (8+ saat), doğalgaz aylık 15-30.000 TL tasarruf. Yıllık 180-360.000 TL. Doğalgaz şebekesi olan bölgede, dönüşüm 6-12 ayda amorti olur.

Gaz tesisatı için hangi izinler gerekir?

1. Gaz projesi (yetkili proje firması). 2. Belediye/İGDAŞ onayı. 3. Tesisat ruhsatı. 4. Devreye alma raporu (yetkili firma). 5. Periyodik kontrol (yılda 1). İzinsiz tesisat, can güvenliği riski + yasal ceza + sigorta geçersiz. Endüstriyel gaz tesisatında güvenlik kontrolü yazımızda yasal gereklilikleri detaylı inceledik.

Brülör nozulu değişimi şart mı?

Evet, LPG'den doğalgaza dönüşümde şart. LPG nozulu, küçük delik (yüksek basınç). Doğalgaz nozulu, büyük delik (düşük basınç). Nozul değişimi olmadan, alev yetersiz ve sarı yandı → CO üretimi. Her cihaz için, üretici firma doğalgaz nozulu seti sağlar.

Endüstriyel mutfak gaz tesisatı için hangi standartlar geçerli?

Endüstriyel mutfak gaz tesisatı, TS-EN 13321 (iç tesisat), TS-EN 30 (gazlı ocaklar) ve Doğalgaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği kapsamında yapılır. Brülörler TS-EN 30'a, baca sistemleri TS-EN 13321'e uygun olmalıdır. Dağıtım şirketi (ör. İZGAZ) onayı, projenin yasal geçerliliği için şarttır.

Gaz algılayıcı nereye monte edilir?

LPG, havadan ağır olduğu için algılayıcı yerden 30 cm yüksekliğe; doğalgaz, havadan hafif olduğu için tavandan 30 cm aşağıya monte edilir. Algılayıcı, gazlı cihazlara yakın ancak doğrudan ısı kaynağından uzak konumda olmalıdır. Alarm paneli, personelin görebileceği ve duyabileceği bir noktada yer alır.

Periyodik gaz tesisatı kontrolü ne sıklıkla yapılmalı?

Doğalgaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği kapsamında, iç tesisat yılda en az bir kez yetkili firma tarafından kontrol edilmelidir. Kontrol; kaçak testi, regülatör basınç ölçümü, brülör ayarı, vana kontrolü ve algılayıcı kalibrasyonunu içerir. Servis talebi oluşturarak periyodik kontrol randevusu alabilirsiniz.

Doğalgaz şebekesi olmayan bölgede ne yapılır?

Doğalgaz şebekesi olmayan bölgede, LPG tank veya tüp sistemi kullanılır. Tank kurulumu için beton zemin, dış mekan ve güvenlik mesafesi gerekir. LPG, doğalgazdan daha yüksek basınç (30-50 mbar) ve daha yüksek ısıl değer kullanır. LPG dönüşümü ve altyapı seçenekleri için keşif talebi oluşturabilirsiniz.

Gaz tesisatı ve dönüşüm, işletmenizin can güvenliği ve enerji verimliliğinin temelidir. Profesyonel proje + sertifikalı tesisat + güvenlik kontrolü ile güvenli ve verimli gaz sistemi kurarsınız. Teklif al sayfamızdan gaz tesisatı için keşif talebi oluşturabilirsiniz. Bakım için servis talebi oluşturabilirsiniz.